Bezpieczny styl przywiązania: co oznacza na randkach

Czym jest bezpieczny styl przywiązania?

Teoria przywiązania zaczęła się od prac Johna Bowlby'ego o więzi niemowląt z opiekunami. W 1987 roku Cindy Hazan i Phillip Shaver sprawdzili, czy ta sama koncepcja opisuje też dorosłą miłość romantyczną. Poprosili dorosłych o wybranie opisu, który najlepiej oddaje to, jak czują się w bliskich relacjach. Jedna z odpowiedzi opisywała styl bezpieczny: łatwość zbliżania się do ludzi i spokój w poleganiu na nich. Pozostałe dwie to styl unikający, w którym trzyma się dystans, i styl lękowy, w którym obawia się, że ktoś odejdzie.

Badanie Chrisa Fraleya i współpracowników z 2015 roku pokazało, że przywiązanie u dorosłych lepiej opisują dwie skale niż osobne typy. Pierwsza to lęk w przywiązaniu, czyli to, jak bardzo boisz się, że partner odejdzie albo że przestanie mu na tobie zależeć. Druga to unikanie w przywiązaniu, czyli to, jak bardzo odsuwasz się od bliskości i od polegania na kimś. Osobę z niskimi wynikami na obu skalach badacze nazywają osobą o bezpiecznym stylu przywiązania, a każdy może wypaść trochę wyżej albo trochę niżej na którejś z nich.

Pytania w Jastado powstają z myślą o tych dwóch skalach, więc odpowiedzi pokazują, jak ktoś podchodzi do bliskości i do polegania na partnerze. Dołącz do listy oczekujących w swoim mieście.

Jak wygląda bezpieczny styl przywiązania w związku?

W badaniu z 1987 roku opis stylu bezpiecznego mówił, że:

• łatwo ci zbliżyć się do innych
• dobrze się czujesz, gdy możesz polegać na partnerze, a partner na tobie
• rzadko martwisz się, że ktoś cię zostawi
• nie niepokoi cię, gdy ktoś chce być blisko

To wszystko opiera się na tym, jak ludzie sami siebie opisują. Poczucie bezpieczeństwa zmienia się też z czasem u tej samej osoby, więc jedna napięta rozmowa niewiele ci o kimś powie.

Jak często występuje bezpieczny styl przywiązania?

W reprezentatywnej dla USA próbie z 1997 roku około 59% dorosłych opisało siebie jako osoby o stylu bezpiecznym, 25% jako osoby o stylu unikającym, a 11% o lękowym. Każdy wybierał jeden akapit, który najbardziej do niego pasował, więc te liczby pokazują, jak ludzie widzieli samych siebie. Odsetki sumują się do 95%, a badanie ma prawie 30 lat. Żadna z tych liczb nie powie ci, jaki styl ma konkretna osoba.

Czy styl przywiązania może się zmienić?

Poczucie bezpieczeństwa wobec partnera z czasem rośnie i spada, choć ogółem jest dość stabilne. W serii badań Girme i współpracowników u większości osób poczucie bezpieczeństwa wobec partnera się wahało, a większym wahaniom towarzyszyła niższa satysfakcja ze związku. Przegląd badań Chrisa Fraleya i Glenna Roismana z 2019 roku dochodzi do wniosku, że wczesne doświadczenia nie przesądzają o tym, jaki styl przywiązania ktoś będzie miał jako dorosły. Związek między przywiązaniem w dzieciństwie i w dorosłości jest słaby i zmienia się zależnie od tego, jak badacze go mierzą.

Swoją rolę odgrywa też partner. W badaniu 134 par po wzroście zaufania do partnera malało unikanie, a gdy partner wspierał czyjeś cele, później malał lęk. To jedno badanie i nie dowodzi, że to właśnie zaufanie wywołało zmianę. Bezpieczny, stabilny związek może pomóc poczuć się pewniej. To jednak nie powód, żeby zostać z kimś, kto cię źle traktuje.

Wiek i stan cywilny a styl przywiązania

Badanie 86 555 dorosłych w wieku od 18 do 70 lat wykazało, że lęk w przywiązaniu jest najwyższy u młodszych dorosłych, a niższy w średnim wieku i później. Unikanie było największe w średnim wieku. Osoby w związkach miały niższe wyniki na obu skalach niż single. Badanie nie pozwala stwierdzić, czy to związki obniżyły wyniki, czy osoby z niższymi wynikami częściej były w związku. Około 72% uczestników badania stanowiły kobiety. Sami zdecydowali się wypełnić ankietę w internecie, więc wyniki mogą nie pasować do każdego. Wyniki opisują grupy i nie powiedzą ci, co spotka ciebie.

Randkowanie z osobą o bezpiecznym stylu przywiązania

Stylu przywiązania nie odczytasz z pierwszej randki, a kilka udanych spotkań niczego nie dowodzi. Więcej powie ci to, jak ktoś zachowuje się przez kilka tygodni. Zwróć uwagę, czy ta osoba:

• robi to, co zapowiada
• potrafi rozmawiać o różnicy zdań i nie karze cię za nią
• szanuje twoje plany i wasz czas osobno

Pytania, które wychodzą poza small talk, pokazują, jak ktoś myśli o bliskości, a luźna pierwsza randka daje przestrzeń, żeby to zobaczyć. Jeśli zastanawiasz się, czego potrzebujesz od partnera, na początek przydadzą się pytania do głębokich rozmów.

Czego ten tekst nie rozstrzyga

• Quiz to nie diagnoza. Internetowy quiz nie powie ci, jaki masz styl. Badacze używają długich kwestionariuszy i nawet one opisują tylko wzorce.
• Etykieta to nie wyrok. Nikt nie jest na stałe „lękowy” ani „unikający” i nikt nie jest bezpieczny w każdej chwili.
• Jeśli bliskość cię boli albo twoja przeszłość sprawia, że randkowanie wydaje się niebezpieczne, terapeuta lub psycholog pomoże ci bardziej, niż zdoła to zrobić artykuł.
• Jeśli jesteś w niebezpiecznym związku, zajrzyj na naszą stronę o zaufaniu i bezpieczeństwie. W Polsce możesz zadzwonić do Niebieskiej Linii pod 800 120 002, a w nagłej sytuacji pod 112.

Podsumowanie

Bezpieczny styl przywiązania oznacza swobodę w bliskości i w poleganiu na partnerze. Badacze mierzą go na dwóch skalach i z czasem może się zmieniać. Oceniaj kogoś po tym, jak zachowuje się przez kilka tygodni, a jeśli bliskość jest dla ciebie trudna, porozmawiaj z psychologiem lub psychoterapeutą.

Więcej znajdziesz w tekstach: o co pytać, żeby kogoś poznać, pomysły na pierwszą randkę i pytania do dziewczyny.